Jakie są nazwy strun gitary i co oznacza H lub B?

Podczas strojenia aplikacja pokazuje literę B, a w polskim materiale do nauki widzisz H. W standardowym stroju sześciostrunowej gitary nazwy od najgrubszej struny to E, A, D, G, H/B, E, ale zapis zależy od przyjętego systemu nazewnictwa.

Od grubej struny do cienkiej zapamiętasz układ E–A–D–G–H/B–E

Wyobraź sobie gitarę trzymaną do gry: przy główce, od strony twarzy, znajduje się najgrubsza struna. W standardowym stroju ma dźwięk E. Kolejne struny prowadzą przez A, D, G i H albo B, aż do cienkiego, wysokiego E.

Obie skrajne struny nazywają się E, lecz brzmią w różnych rejestrach: gruba daje dźwięk niski, a cienka wysoki. Dlatego samo „E” nie wystarcza, gdy trzeba wskazać konkretną strunę. Numer usuwa wątpliwość: 6 to niskie E, 1 to wysokie E.

H i B zwykle wskazują tę samą strunę, ale zapis trzeba sprawdzić

Litera potrafi zmienić się między polską a międzynarodową rozpiską, choć położenie struny pozostaje takie samo. W materiałach edukacyjnych ZPE polskie nazewnictwo podaje H, a obok wyjaśnia, że w notacji anglosaskiej ten dźwięk zapisuje się jako B.

To częste źródło zamieszania przy tunerze i tabulaturze. Jeśli aplikacja pokazuje B, a polska rozpiska H, sprawdź numer struny i zapis całej rozpiski; w standardowym stroju chodzi o drugą strunę. Nie zakładaj jednak, że każda litera B w dowolnym materiale oznacza H: w innych systemach nazewnictwa B może oznaczać inny dźwięk.

Moim zdaniem najlepiej uczyć się obu oznaczeń naraz, bo wtedy łatwiej przejść od polskich materiałów do zagranicznych nagrań. Zostaje jeszcze inna pułapka: nawet znając nazwy, można odczytać diagram od niewłaściwej strony.

Na tabulaturze górna linia oznacza cienkie E

Na instrumencie gruba struna znajduje się u góry, kiedy patrzysz na gitarę trzymaną do gry. W typowej tabulaturze układ linii pokazuje gryf inaczej: górna linia to cienkie E, a dolna to grube E. Ta zmiana perspektywy łatwo prowadzi do pomyłki, gdy ktoś zaczyna odruchowo od góry strun trzymanej gitary.

Przykładowo zapis z zerem na górnej linii oznaczonej E wskazuje pustą, cienką strunę, a nie grubą basową. Najpierw odczytaj oznaczenie linii, dopiero potem cyfrę progu. W ten sposób układ strun przestaje być zgadywanką.

Przeskok między G i H zmienia układ chwytów

Między większością sąsiednich strun w standardowym stroju odległość wynosi kwartę. Wyjątek pojawia się między G a H, gdzie jest tercja wielka. Fender opisuje właśnie ten układ jako część standardowego stroju E–A–D–G–B–E.

W praktyce ten pojedynczy przeskok sprawia, że kształt chwytu przeniesiony na inne struny nie zawsze zachowuje się identycznie. Jeśli uczysz się akordu z diagramu albo przenosisz go po gryfie, zwróć uwagę, czy palce przechodzą przez parę G–H. To tam układ wymaga korekty, a nie przez pomyłkę w nazwach strun.

Przed strojeniem ustal, czy grasz w standardowym układzie

Te same struny mogą mieć inne dźwięki, gdy utwór wymaga alternatywnego stroju. Jeśli tuner nie pokazuje oczekiwanych liter, najpierw sprawdź opis utworu lub ustawienia strojenia, zamiast od razu obracać kołkami według standardowego schematu.

• Jeśli rozpiska podaje E–A–D–G–H/B–E, stroisz sześć strun od najgrubszej do najcieńszej w standardzie.
• Jeśli widzisz zapis innego stroju, kieruj się nim; nazwa struny nie gwarantuje, że ma ona standardową wysokość.
• Jeśli tuner pokazuje B przy drugiej strunie, a materiał używa H, sprawdź system zapisu oraz numer struny.

Gdy zaczynasz grać z zespołem lub podkładem, poprawne nazwy pomagają szybko dogadać się przy strojeniu: „sprawdź drugą strunę” jest czytelniejsze niż samo „sprawdź B”. A jeśli wraca wątpliwość, odszukaj strunę po numerze i grubości, nie po samej literze.